11 نکته درباره آتشفشانهانشریه لایو ساینس گزارشی دارد درباره رویدادهای بزرگی که به واسطه آتشفشانها به وجود آمدهاند
به گزارش مهر، در حال حاضر در حدود هزار و 500 آتشفشان سرتاسر کره زمین را پوشاندهاند و برخی از آنها به صورت متوالی و برای سالها فوران کرده و میکنند. این پدیده وقتی رخ میدهد که سنگهای مذاب یا ماگما تحت فشار و با سرعت به سمت بالا حرکت کرده و بخش ضعیفی از پوسته زمین را شکافته و به خارج راه پیدا کنند.
مخازن زیرزمینی ماگماها میتوانند برای صدها سال در زیر زمین مخفی باقی بمانند و سپس به شکلی دور از انتظار و ناگهانی فوران کنند. نشریه لایو ساینس در پی فوران آتشفشانی در ایسلند پس از 200 سال خاموشی و در اواخر روز پنجشنبه 26 فروردین، که منجر به فوران مقادیر زیادی آب داغ، خاکستر و سنگریزه شده و بسیاری از پروازهای فرودگاههای اروپایی را با اختلال مواجه کرد گزارشی از 11 نکته درباره آتشفشانهای جهان منتشر کرده است. [آتشفشان ايسلند مانع پرواز صدها هواپيما شد]
1- سنگهای متخلخل آتشفشانی تنها سنگهایی هستند که از توانایی شناور بودن بر روی آب برخوردارند. این سنگها معمولا خاکستری و مملو از حفرههای حباب مانند هستند که در اثر خروج سریع و پرفشار گازهای داغ از میان سنگها به وجود میآیند.
2- نیرومندترین آتشفشانهای جهان ابرآتشفشان نام دارند. انفجار یک ابرآتشفشان میتواند بارانی از آتش را تا مسافت هزاران مایل بر زمین بباراند و منجر به ایجاد تغییرات آب و هوایی شود. تغییراتی از قبیل کاهش دمای هوا که در نتیجه آزادسازی چندین تن خاکستر در اتمسفر زمین به وجود میآید. این هیولاها دستهای وحشتناک خود را هر چند صد هزار سال یکبار رو میکنند. یکی از بزرگترین آنها در پارک ملی Yellowstone قرار دارد و دانشمندان نیز اعلام کردهاند انفجار این آتشفشان نزدیک است.
3- بزرگترین انفجار آتشفشانی تاریخ به کوه تامبورا واقع در جزیره سامباوا در اندونزی تعلق دارد. انفجار و فوران این آتشفشان در سال 1815 منجر به مرگ 100 هزار انسان شد. اندونزی از بیشترین تعداد آتشفشانهای فعال تاریخ در حدود 76 آتشفشان برخوردار است.
4- بیشتر آتشفشانها در لبه صفحههای تکتونیکی رخ میدهند، صفحههای بزرگ سنگی که سطح زمین را تشکیل دادهاند. اما برخی از آتشفشانها از جمله ابرآتشفشان "Yellowstone" بر روی مناطقی دیگر به نام مناطق داغ یا فعال آتشفشانی قرار گرفتهاند که ماگماها در این مناطق مسیر خود را به آرامی از اعماق به سمت سطح زمین باز میکنند.
فوران تودههای خاکستر در ایسلند
5- ایسلند مشهور به سرزمین آتش و یخ بر فراز آتشفشانهای نوار نیمه اقیانوسی اطلس قرار دارد. آخرین فوران آتشفشان Eyjafjallajokull در آوریل 2010 در برابر فواران قدرتمند آتشفشان Skaptar در سال 1783 بسیار کوچک به نظر میآید، این انفجار آتشفشانی تمامی منابع کشاورزی و شیلات جزیره را نابود کرده و منجر به قحطی شد که جان یک پنجم از مردم جزیره را گرفت.
6- انفجار سال 1991 آتشفشان Pinatubo در فیلیپین از انفجار Skaptar نیز سختتر بود. این انفجار در حدود 22 میلیون تن دی اکسید سولفور را به خارج از زمین انتقال داد که این ماده به چرخه مواد زمین وارد شده و حرارت جهانی را حداقل 0.5 درجه سلسیوس کاهش داد.
7- آتشفشانها توانایی رشد کردن دارند با انباشته شدن گدازهها و خاکسترها لایههای جدیدی به آتشفشان افزوده شده و ارتفاع آن را افزایش میدهند. این یکی از شیوههای رایجی است که کوه ها بر اساس آن ساخته میشوند.
8- آتشفشانها میتوانند منقرض شوند. زمانی که دانشمندان اعلام میکنند از این پس آتشفشانی هرگز فوران نخواهد کرد، در واقع انتظار منقرض شدن و نابود شدن آتشفشان وجود دارد. آتشفشانهایی که در حال حاضر فعال نیستند اما احتمال فعال شدن آنها وجود دارد آتشفشانهای خفته خوانده میشوند.
9- فشار مستقیم برخی از فورانهای آتشفشانی میتواند منجر به شکلگیری مخازن ماگمایی شود که در هم فرو میریزند و حفرههای عظیم و کاسه مانندی به نام کالدرا به وجود میآورند.
10- بزرگترین آتشفشان موجود بر روی زمین، آتشفشان Mauna Loa واقع در هاوایی است. این آتشفشان یکی از پنج آتشفشان موجود در هاوایی است که در ارتفاع سه هزار و 962 متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است. جزایر هاوایی در واقع به واسطه نقاط داغ و فعال آتشفشانی به وجود آمدهاند.
11- آتشفشانها باعث رنگینتر شدن غروب خورشید میشوند، زمانی که آتشفشان Kasatochi در سال 2008 فوران کرد مردم سرتاسر جهان شاهد رنگمایههای فوقالعادی زیبای نارنجی و سرخ رنگی در غروب خورشید بودند. این رویداد دیدنی ناشی از انتشار ذرات خاکستر در اتمسفر زمین است که باعث شکست بیشتر پرتوهای خورشیدی در آسمان میشوند.
