سلامت زنان ، ضامن سلامت خانواده

[admin]

سلامت زنان ، ضامن سلامت خانواده

زنان در انجام مسئولیت جهت تأمین بهداشت و سلامت جامعه نقش مهم و مؤثری عهده دار هستند، زیرا آنان نه تنها مسئول سلامت خود هستند بلکه بیشترین مراقبت‌ها را برای سلامت و بهداشت خانواده خود انجام می‌دهند.

به گزارش سایت پزشکان بدون مرز، توجه به سلامت زنان دارای اهمیت ویژه ای می باشد  زیرا علاوه بر این که زنان در حدود نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند،  براساس تحقیقات ۳ دهه اخیر، وضعیت سلامت زنان تأثیر بسزایی بر سلامت فرزندان، خانواده، جامعه و محیط پیرامون آن دارد. بر این اساس چنانچه مشکلاتی اعم از سوءتغذیه، کار طاقت‌فرسا، زایمان‌های مکرر و دیگر مسائل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر سلامت آنها نادیده انگاشته شود، سلامتی خانواده آنان در کنار سلامتی خودشان دچار آسیب خواهد شد.

حاملگی‌های ناخواسته بیانگر نیاز بیشتر زنان به دسترسی و آموزش راه‌های کنترل جمعیت است. طبق مطالعات انجام شده در کشور نیز نزدیک به ۳۰درصد حاملگی‌ها ناخواسته هستند. تنظیم خانواده به‌منظور تأخیر در نخستین حاملگی، فاصله‌گذاری بین حاملگی‌ها، محدود کردن تعداد حاملگی‌ها، جلوگیری از حاملگی‌های ناخواسته و در سن بالا و جلوگیری از سقط‌های غیرقانونی و خطرناک نیازمند آموزش‌های عمومی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که سلامت زنان در سنین ۱۵ تا ۴۵ سالگی عمدتا تحت‌تأثیر نقش باروری آنان است.

آمار به دست آمده از سراسر جهان نشان می دهد که هر ساله حدود ۷۰۰۰۰ مادر در سراسر دنیا از سقط جنین های غیر بهداشتی می میرند. مرگ مادر یکی از دردناک ترین حوادث برای هر خانواده بوده و سبب پاشیده شدن کانون خانواده خواهد شد. تنظیم خانواده مهم ترین روشی است که این توانایی را در اختیار خانواده ها قرار می دهد تا اینکه خود را از روبرو شدن با بارداری های برنامه ریزی نشده، سقط جنین و خطرهای آن محافظت کنند. گسترش و بهبود برنامه ها و خدمات تنظیم خانواده می تواند استفاده از روش های مطمئن تنظیم خانواده را در هر جامعه ای افزایش داده و بنابراین از بروز بارداری های برنامه ریزی نشده و سقط های غیر بهداشتی پیشگیری نماید. آمار در سراسر جهان نشان دهنده این است که وقتی استفاده از روش های مطمئن تنظیم خانواده در هر جامعه ای افزایش می یابد، تعداد سقط ها و مرگ مادران به دنبال سقط کاهش خواهد یافت.

بعضی از خانم ها از بیماری هایی رنج می برند که این بیماری ها پیش از باردار شدن آنها وجود داشته است. نمونه هایی از این بیماری های عبارتند از: بیماری فشار خون، بیماری های دریچه ای قلب، بیماری های قلبی، بیماری طولانی مدت قند، سل، کم خونی و بیماری های کبدی. بیماری های گفته شده و برخی بیماری های دیگر باعث می شوند که خانم های مبتلای به آنها درصورت باردار شدن با خطرات بسیار بیشتری در مقایسه با خانم هایی که بیمار نیستند روبرو شوند. بارداری می تواند باعث بیشتر شدن خطر این بیماری ها برای خانم های مبتلای به آنها شده که این شدت خطر می تواند در برخی موارد مرگ زن بارداری که سابقه این بیماری ها را دارد، به دنبال داشته باشد.

اگرچه بیشتر زنان تصور می‌کنند درباره قاعدگی آگاهی کافی دارنداما  مواردی هست که اطلاعات ایشان از نظر علمی چندان مستند نیست. یکی از این موضوعات که معمولا زنان تصور می‌کنند با آن به نوعی باید کنار آمد و مدارا کرد و حتی از طرح آن با پزشک متخصص طفره می‌روند، تحمل دردهای پیش از قاعدگی است که به سندرم پیش از قاعدگی شهرت دارد. مطابق مطالعات انجام گرفته در ایران شیوع سندرم قبل از قاعدگی در نزدیک به ۶۰ درصد بانوان گزارش شده است.

رایج‌ترین نشانه‌های خلقی گزارش‌شده در بانوان ایرانی افسردگی، غمگینی، بی‌ثباتی بارز عاطفی،  عصبانیت و نشانه‌های جسمی متداول نظیر سردرد، یبوست، نفخ و درد شکم هستند. این دردها ممکن است آنچنان با جنبه‌های روزمره زندگی تداخل داشته باشد که نه تنها موجب غیبت فرد از محل کار یا محل تحصیل شود، بلکه می‌تواند اختلافات خانوادگی خصوصا میان همسران، سرکشی دختران جوان در برابر پدر و مادر و حتی گرایش به سیگار و مواد‌مخدر را نیز دامن بزند. گزارش‌ها حاکی از افت تحصیلی دختران جوان به واسطه بی‌توجهی به این اختلالات است.

به گفته بسیاری از محققان یک رژیم غذایی صحیح براساس افزایش تعداد وعده‌های غذایی، کاهش مصرف مواد کافئین دار نظیر قهوه، چای، کاکائو، شکلات، همچنین حذف نمک و سیگار و نیز استفاده از برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند در کاهش علائم قاعدگی (PMS ) در زنان مؤثر واقع شود. طبق یافته‌های محققان، ترکیبی از گیاهان دارویی نظیر گل پامچال، رزماری، ملاس، تخم کتان، سنبل الطیب و مکمل‌های غذایی دارای ویتامین E و  ویتامینB6 می‌تواند مؤثر واقع شود.  بدون تردید برای نیل به مفهوم حقیقی سلامت و نه فقط نبود بیماری، یعنی تأمین رفاه در تمامی جنبه‌های جسمی، روانی و اجتماعی راهی بس طولانی در پیش است و برای دستیابی به تأمین و ارتقای سلامت زنان ملزم به برداشتن گام‌های بسیار بلندی هستیم.

زیبا کامیابی
کارشناس بهداشت خانواده دانشگاه علوم پزشکی کرمان